Just in Time

system ten (w tłumaczeniu – dokładnie na czas) został po raz pierwszy wdrożony w Toyota Motor Company i stanowi jeden z czterech głównych elementów Lean Manufacturing. Efektywne wdrożenie systemu JIT wymaga w pierwszej kolejności wprowadzenia w organizacji podstaw z zakresu TQM (Total Quality Management) oraz TPM (Total Productive Maintenance).

clock-2015460_1920Pojęcie JIT jest szerokie oraz wielowymiarowe, na początku rozwoju było związane wyłącznie z minimalizacją zapasów, aby w najszerszym rozumieniu być definiowanym jako filozofia postępowania zgodna z Lean Manufacturing.

Lean, czyli co?

Bez względu na rozmiar, złożoność oraz unikalność każdego przedsiębiorstwa produkcyjnego istota systemu JIT jest zawsze taka sama:

„… perfekcyjne dostosowanie wyjść systemu produkcyjnego do potrzeb rynku, przy eliminacji wszelkich przestojów i marnotrawstwa.”

(Stabryła A. Analiza i projektowanie systemów zarządzania przedsiębiorstwem)

Justi in time

Kompleksowo system Just in Time składa się z czterech głównych elementów:

  1. System ssący (pull) – metoda zarządzania przepływem materiałowym ukierunkowana na połączenie realizowanych procesów produkcyjnych z faktycznym zapotrzebowaniem składanym przez klienta wewnętrznego i/lub zewnętrznego.
  2. Przepływ ciągły – forma organizacji produkcji umożliwiająca przekazywanie materiałów, produkcji w toku z stanowiska na stanowisko w sposób systematyczny w określonym rytmie (takcie) przy zapewnieniu minimalizacji partii produkcyjnej.
  3. Relacje z dostawcami – ustanowienie nowych relacji z dostawcami ukierunkowanych na zwiększenie efektywności realizowanych przepływów materiałowych i informacyjnych, przy równoczesnej minimalizacji ponoszonych kosztów.
  4. Kaizen – filozofia ciągłego doskonalenia oparta na realizacji „drobnych” zmian na lepsze w sposób ciągły i systematyczny.

Postępowanie zgodne z filozofią Just in Time wymaga stosowania następujących zasad w relacjach z klientami:

  1. Produkuj to, co klient – odbiorca chce.
  2. Produkuj tyle, ile klient – odbiorca chce.
  3. Produkuj natychmiast, gdy pojawi się zapotrzebowanie.
  4. Produkuj z idealną jakością.
  5. Produkuj bez strat i nieefektywności.
  6. Produkuj przy zaangażowaniu i rozwoju ludzi.

(Hall R.W. Zero Inventories)

Literatura uzupełniająca: 

  • Blog Jarosława Sobkowiaka
  • Imai M. Gemba Kaizen Zdroworozsądkowe podejście do strategii ciągłego rozwoju. Warszawa: Wydawnictwo MT Biznes, 2012.
  • Durlik I. Inżynieria zarządzania Strategia i projektowanie systemów produkcyjnych Część I. Warszawa: Wydawnictwo PLACET, 2007.
  • Waters D. Zarządzanie operacyjne Towary I usługi. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001.

Zobacz także: