Teoria Ograniczeń

Teoria Ograniczeń (TOC – Theory of Constrains) została opracowana w latach 70-tych XX wieku przez Eliyahu M. Goldratta – jednego z najznakomitszych myślicieli tego wieku. TOC to metoda pozwalająca na identyfikację i zarządzanie ograniczeniami (wąskimi gardłami), które występują w otaczającym nas świecie. Ograniczenie jest to czynnik, który blokuje lub spowalnia nasz rozwój, nasze osiągnięcia, realizację celu działania przedsiębiorstw, instytucji itd.

Maschinenbau/ Engineering

Teoria Ograniczeń narzuca potrzebę systemowego spojrzenia na organizację i łańcuch dostaw, co skutkuje podejmowaniem decyzji, które będą optymalne z punktu widzenia przerobu całej organizacji i łańcucha dostaw, a nie efektów uzyskiwanych przez poszczególne jej elementy.

„Optimum systemu nie jest sumą optimów lokalnych. Poprawa efektywności części organizacji nie gwarantuje poprawy na szczeblu całej organizacji.”

Kluczowym elementem jest poprawa przerobu organizacji, który wyraża tempo generowania pieniędzy przez sprzedaż. Realizowane jest to dzięki odpowiedniemu zarządzaniu ograniczeniami, które obejmuje identyfikację wąskiego gardła i podporządkowanie wszelkich decyzji maksymalnemu wykorzystaniu możliwości wąskiego gardła.

(Corbett, 2007, s. 24-32; Goldratt,2009, s. 73-88)

Teoria Ograniczeń jest to nauka, która pozwala na analizę systemu oraz znajdowanie i usuwanie jego ograniczeń w celu stworzenia optymalnej strategii. Posiada rozbudowany aparat badawczy zwany Narzędziami Logicznego Wnioskowania – Procesem Wnioskowania, który pozwala na błyskawiczną ocenę przedsiębiorstwa, wykrycie jego ograniczeń w rozwoju oraz zaplanowanie skutecznego sposobu ich ominięcia. Pozwala na osiągnięcie lepszych wyników dzięki koncentracji wysiłków na identyfikacji ograniczenia (lub kilku ograniczeń), które limituje realizację celu oraz dostarczaniu niezawodnych technik umożliwiających Ciągły Proces Ulepszania – POOGI (Process of Ongoing Improvement)

Procedura postępowania w teorii ograniczeń:

  1. Zidentyfikuj ograniczenie (wąskie gardło)
  2. Eksploatuj (maksymalnie) ograniczenie
  3. Podporządkuj decyzje i działania postanowieniu o eksploatacji ograniczenia
  4. Wzmocnij ograniczenie (przepustowość)
  5. Powróć do kroku 1 (zidentyfikuj kolejne „wąskie gardło”)

Realizacja poszczególnych etapów Teorii Ograniczeń pozwala na zmniejszenie poziomu zapasów, co przekłada się na obniżenie kosztów działalności. Maksymalne wykorzystanie możliwości ograniczenia, a następnie jego wzmocnienie przekłada się na lepsze wykorzystanie aktywów. Wyeksploatowanie ograniczenia w połączeniu z wyrównaniem tempa pracy wszystkich elementów w organizacji i łańcuchu dostaw prowadzi do poprawy elastyczności produkcji, skrócenia czasu realizacji zamówień, obniżenia kosztów oraz poprawy zadowolenia klienta. Zrealizowanie wszystkich etapów TOC przyczynia się do pozyskania nowej wiedzy i umiejętności oraz skutkuje podniesieniem kompetencji organizacji.

Teoria ograniczeń sprawdza się w takich dziedzinach jak:

  • Zarządzanie produkcją
  • Zarządzanie dystrybucją
  • Zarządzanie projektami
  • Zarządzanie strategiczne

„Naprawdę nie ma wyboru w tym zakresie. Albo my zarządzamy ograniczeniami albo ograniczenia zarządzają nami. Ograniczenia będą determinowały wielkość produkcji bez względu na to czy ich istnienie będzie uznane i czy będą zarządzane, czy też nie.”

(Noreen, Smith, Mackey – The Theory of Constraints and its Implication for Management Accounting)

Literatura uzupełniająca:

Zobacz także: